อุปกรณ์ในการสานแห
1.ด้ายในลอนเบอร์6
2.กีม
3.ปาน
4.ลูกแห
แห เป็นเครื่องมือที่นิยมใช้กันอย่างแพร่หลายตามหมู่บ้านชาวประมงโดยทั่วไป ทั้งในน่านน้ำเค็มและน้ำจืด แหทุกชนิดมีลักษณะเหมือนกัน เมื่อแผ่ออกจะเป็นรูปวงกลม ขอบตีนแหจะมีโซ่ทำด้วยเหล็ก(ลูกแห) เพื่อใช้ถ่วงแหให้จมตัวได้เร็ว แหที่ใช้มักไม่คงทน จะชำรุดและต้องซ่อมเสมอ เพือเพิ่มความเหนียวของแหชาวบ้านจึงนำเปลือกของต้นประดู่ ไปต้มและสกัดเอาน้ำแล้วเอาแหแช่ลงไปในน้ำ ซึ่งมีผลให้เชือกที่ทำแหเหนียวทนทานขึ้นบางท้องถิ่นย้อมด้วยเปลือกและลูกตะโกโดยนำมาทุบแล้วแช่น้ำจนมีสีดำใช้เวลาประมาณหนึ่งเดือนแล้วนำแหลงไปย้อม มาเริ่มสานแหกันดีกว่า
การก่อจอม
ตีตะปูสองตัวระยะห่างแล้วแต่ความต้องการจอมเล็กจอมใหญ่ เสร็จแล้วใช้ด้ายพันรอบตะปูเก้ารอบ ผูกหรือมัดไว้ให้แน่น ดังรูป
ถัก เพื่อความแข็งแรงสวยงาม เว้นปล้ยทั้งสองข้างประมาณข้างละ3ซม. วิธีถักดูตามรูป
ถักเสรจแล้วหน้าตาเป็นแบบนี้ครับ
พับครึ่งจัดให้เท่าๆกันแล้วมัดไว้ให้แน่น
ถักเพิ่มเพื่อแยกตาแหให้เรียงรอบจอม ทั้งหมด16ตา ถ้าเกินตัดออก อิอิ
เสร็จขั้นตอนการก่อจอมแหครับ วิธีการสานว่างๆจะนำเสนอต่อไปครับ
1.ด้ายในลอนเบอร์6
2.กีม
3.ปาน
4.ลูกแห
แห เป็นเครื่องมือที่นิยมใช้กันอย่างแพร่หลายตามหมู่บ้านชาวประมงโดยทั่วไป ทั้งในน่านน้ำเค็มและน้ำจืด แหทุกชนิดมีลักษณะเหมือนกัน เมื่อแผ่ออกจะเป็นรูปวงกลม ขอบตีนแหจะมีโซ่ทำด้วยเหล็ก(ลูกแห) เพื่อใช้ถ่วงแหให้จมตัวได้เร็ว แหที่ใช้มักไม่คงทน จะชำรุดและต้องซ่อมเสมอ เพือเพิ่มความเหนียวของแหชาวบ้านจึงนำเปลือกของต้นประดู่ ไปต้มและสกัดเอาน้ำแล้วเอาแหแช่ลงไปในน้ำ ซึ่งมีผลให้เชือกที่ทำแหเหนียวทนทานขึ้นบางท้องถิ่นย้อมด้วยเปลือกและลูกตะโกโดยนำมาทุบแล้วแช่น้ำจนมีสีดำใช้เวลาประมาณหนึ่งเดือนแล้วนำแหลงไปย้อม มาเริ่มสานแหกันดีกว่า
การก่อจอม
ตีตะปูสองตัวระยะห่างแล้วแต่ความต้องการจอมเล็กจอมใหญ่ เสร็จแล้วใช้ด้ายพันรอบตะปูเก้ารอบ ผูกหรือมัดไว้ให้แน่น ดังรูป
ถัก เพื่อความแข็งแรงสวยงาม เว้นปล้ยทั้งสองข้างประมาณข้างละ3ซม. วิธีถักดูตามรูป
ถักเสรจแล้วหน้าตาเป็นแบบนี้ครับ
พับครึ่งจัดให้เท่าๆกันแล้วมัดไว้ให้แน่น
ถักเพิ่มเพื่อแยกตาแหให้เรียงรอบจอม ทั้งหมด16ตา ถ้าเกินตัดออก อิอิ
เสร็จขั้นตอนการก่อจอมแหครับ วิธีการสานว่างๆจะนำเสนอต่อไปครับ
ไม่รู้จะอธิบายไงดี อิอิ เริ่มแรกก็สานเื่ชื่อมระหว่างตาก่อนรอบนึง ต่อไปก็เอาแข
ReplyDeleteเดี๋ยวหาวิธีอะธิบายให้เข้าใจง่ายๆก่อน แล้วจะมาเล่าสู่ฟังครับ
การสานแหเวลาที่เราขึ้นสานตอนแรก
ReplyDeleteเอาแขก่อนเลยแล้วสานต่อไปให้ได้3-4ตาแห
แลวเอาแขให้ตรงกับแขที่เริ่มตอนแรก
ทำอย่างนี้ไปเลื่อยๆ แค่อย่าให้แขหนีออกจากแถว
ให้ตรงแถวตลอด
ถักเพื่อแยกตาแหทำอย่างใร ขอวิธี+ภาพหน่อยครับ
ReplyDelete(เพิ่มเติมให้นะครับ) ตาแรกเอาแขแล้วสานไปตาที่สองธรรมดาแล้วก็เอาแขคือรอบแรกก็เอาแขทุกอันจนจบรอบ พอจบรอบก็ไม่ต้องเอาแข (เว้นไว้ 1 ตาแห) คือสานไปครบ 2รอบ รอบที่ 3 เริ่มเอาแขอีก และต้องให้ตรงกับตาแขเดิม เพื่อความสวย ที่สำคัญอย่าลือแข เพราะจะทำให้แหไม่ขยายตาเพิ่ม และตอนหว่านแหแล้วแหไม่แตก
ReplyDeleteอยากได้ภาพที่ละเอียดชัดเจนในการทำจอมทีละขั้นตอนพัน 9 รอบยังไงมัดยังไงผูกยังไงแล้วขั้นตอนขึ้นแหยังไง เพราะลองทำแล้วจอมไม่สวยดูเหมือนไม่แน่น พอลองถักดูแล้วแหไม่บาน ลองทำลงมาประมาณ 1ฟุต ตาแหไม่เพิ่ม ข้างบนมี 20 ตา ข้างล่างก็มี 20 ตา มันไม่ขยายบานออก
ReplyDeleteผมอยากถักเป็นมาก กรุณามอบความรู้ให้ผมด้วยครับ ขอรายละเอียดทีละขั้นตอนง่ายๆครับ ขอบคุณมากกกกก ครับ
อยากถักเป็นขอแบบชัดเจนได้ไหมคะ
ReplyDeleteขอภาพประกอบการเริ่มสานหน่อยครับ อ่านข้อความแล้วไม่เข้าจัยอะ นึกภาพไม่ออก รบกวนหน่อยนะครับ
ReplyDeleteเอาแขไปครบรอบแล้วก็เริ่มแถวใหม่ สานเชื่อมแข ครบรอบก็ขึ้นใหม่ สานเก็บตา ไปอีกรอบก็เอาแขครับ ดูที่ข้างบน แขอยู่ไหนก็เอาที่ตานั้น
ReplyDeleteจะได้ว่า แขแรก 1 เอา 1 แขต่อมา 2 เอา 1 ทำต่อไปเรื่อยๆครับ 3 เอา 1 จนได้ความยาวที่ต้องการ ทีนี้ก็ไม่เอาแข สานธรรมดาครับ หรือจะเอาแขต่อก็ได้
ขอภาพประกอบวิธีการแขหนน่อยครับ
ReplyDeleteแข ก็คือการเข้ารูเดิมนะแหละครับ
ReplyDeleteอ่า แล้วขั้นตอนต่อไปละครับ อยากถักแหบ้างจะเอไปดัดแปลงเป็นอย่างอื่น อยากรู้มากครับ คุณโยม ช่วยพระหน่อยจ้า กำลังหาวิธีอยู่เลย
ReplyDeleteผมสานเป็นละนะ แต่ลงฮูป บ่ได่
ReplyDelete1 การติดลูกแห(ซู) ต้องเบิ่งข้อ นอน ตั้ง
เฮาสิซูใส่ข้อตั้ง โดยการควักธรรมดา(สานตัก 2 รอบ)ครับ
เอาปลายกีมเข้าตาโซ่ที่ตั้ง (ส่วนใหญ่ นอน 2 สลับ 3)
แล้วให้ด้ายที่สานอยู่ใต้กีม ควักขึ้นมา แล้วจะยังบ่เป็นปม
เอาปลายกีมไปดันสายที่ข้างซ้ายของปมที่เพิ่งควักไปทางขวา จะเห็นช่อง
ให้สอดกีมเข้าไปแล้วกะให้เ่ท่ากัน(มันเทียบปานบ่ได้) แล้วก็สานใส่ตาแหต่อไป
2 ตอบพระสุเทพครับ หลังจากได้จอมแหแล้วก็เอากีมทั้ง 2 ตัวมาผูกติดกันแล้วก็สานไป(สานตัก 1 รอบ โดยมือซ้ายจับปานเอาด้ายขึงนิ้วนางกับก้อย เอาปลายกีมให้ไปอยู่ใต้ด้ายหมุนไปทางขวา แล้วเอาปลายกีมตักเข้าตาแห จะเห็นช่องว่างตรงที่เราหมุนกีม สอดกีมไป แล้วกระตุกนิ้วนางที่เกี่ยวไว้ จะได้ปม) สานธรรมดาจนจบรอบ (จบรอบเอากีมมัดใส่กันแบบเงื่อนพิรอด)
แล้วก็ใส่แข(คือการสานเข้าตาเดิมนี่ละ) ถ้าหากเอาแขถูก รอบสานนี้
แต่ละตาสิมีตาเล็กๆ ซ้อนอยู่ พอสานจบรอบนี้ก็สานธรรมดาไป 2 รอบ
แล้วไล่ดูให้ตรงกับแขตาข้างบน ก็ให้สานแขอีก(เอิ้นว่า แข11) ทำแบบนี้ไปจนครับ 2 ศอก
พอได้ 2 ศอก เอาแข 16 คือเอาแขแล้วเว้น 4 รอบ
จากนั้นก็ถัก แข 16 ไปเรื่อยจนได้ตามต้องการ หากแห 7 ศอกก็เอาแข 16 ไปจนถึง 6 ศอก แล้วก็สานไม่เอาแข สานธรรมดาไปอีก 1 ศอก
(พอได้ครึ่งศอกก็ดามแห โดยเลือก สมมุติว่าดาม 8 ก็สานไปได้ 8 ตาแล้วดาม การดามคือการสานย้อนกับที่เราสานไปขวา ก็ย้อนกลับมาซ้าย ทำอย่างนี้ 3 รอบ ต่อ 1 ตาดาม)
แล้วก็ติดลูกแหตามที่บอกไว้ด้านบน ดูตาดามกับข้อโซ่ เอาเชือกมามัดจะได้เพลาแห
การสานอธิบายยากครับ ถ้าอยากรู้มากกว่านี้ติดต่อผมได้ที่
https://www.facebook.com/naffatun
ไม่ยากหรอกครับ
ReplyDeleteผมได้ความรู้จากทุกท่านแล้วผมขอแบ่งปันความรู้มั่ง
ReplyDelete...โสกแห...(แหที่ถูกโฉลก)
ให้นับแขแหจากจอมแหลงไปหาปากแห(ลูกแห)ไม่ใช่นับรอบดางแห
เวลานับให้ว่าเป็นโสกๆไปถึงแขสุดท้าย
ถึงดีจึงเอา ไม่ดีอย่าเอา ดังนี้
โสกแขแห
1.แขแห
2.แขปลา
3.มาเปล่า
4.เหน่าซาน
5.คานหัก
6.ผักเหมือด
7.เลือดติด
8.จิดปิดจิดปี่
9.บี๋หัว
10.แม่ครัวนั่งแตดหย่อ
- ถ้าตก 1-2 ดีปานกลาง
- ถ้าตก 3-6-7-8-9 ไม่ดี(บ่หมาน)
- ถ้าตก 4-5-10 ท่านว่าดีนักแล จดมาจากหนังสือมรดกอีสาน
สวัสดีครับผมมีความสนใจอยากสานแหครับแต่ไม่รู้เรื่องเลยรบกวนพี่ๆทุกคนสอนหน่อยนะครับ
ReplyDeleteแห-งม (ไม่มีเพลา) ตา 2 นิ้ว ยาว 7 ศอก แข 16 ด้าย 4, 6, 9
ReplyDeleteถักจอมแห แข 16
ใช้ด้ายเบอร์ 4 ถักรอบแรกปรกติ รอบที่ 2 ออกแขทุกตา จะได้ตาเพิ่มอีก 16 รวมเป็น 32 ตา
ถักปรกติไปอีก 4 รอบ (2 ตาแห) รอบต่อไป ออกแขให้ตรงกับแขที่ออกไว้ครั้งแรก ทำเสร็จมองทางแนวนอนจะเห็นว่ามีแขตาเว้นตา และจะได้ตาเพิ่มอีก 16 รวมเป็น 48 ตา
ถักปรกติไปอีก 4 รอบ (2 ตาแห) รอบต่อไป ออกแขให้ตรงกับแขที่ออกไว้ครั้งแรกและครั้งที่สอง จะเห็นว่ามีแขตาเว้นสองตา จะได้ตาเพิ่มอีก 16 รวมเป็น 64 ตา
ถักปรกติไปอีก 4 รอบ (2 ตาแห) รอบต่อไป ออกแขให้ตรงกับแขที่ออกไว้ครั้งแรก, 2 และ 3 จะเห็นว่ามีแขตาเว้นสามตา จะได้ตาเพิ่มอีก 16 รวมเป็น 80 ตา
ทำแบบนี้ไปเรื่อย ๆ โดยจะเห็นว่าแขที่เพิ่มจะเป็นแนวเดียวกันตามแนวตั้ง และถ้ามองทางแนวนอนการเว้นจะเพิ่มไปครั้งละ 1 ตา
ทำจนได้ 6 ศอก (มาจบที่ออกแข)
จากนั้นถักปรกติ 13 ตา แล้วเปลี่ยนด้ายเป็นเบอร์ 6 ถักไปอีก 2 ตา เปลี่ยนด้ายเป็นเบอร์ 9 ถักยึดลูกแห (นอน 3 สลับ 3) อย่าลืมนับโศก
วิธีถักแห
http://www.youtube.com/watch?v=83d322GGslA
วิธีออกแข
http://abacoforum.com/forums/showthread.php?t=3753&page=3
แก้ไข ในการเพิ่มแขแต่ละรอบพิมพ์ตกคำว่า ทำเสร็จมองทางแนวนอน...... และ....
Deleteแก้ไข จากนั้นถักปรกติ 13 ตาแห (ตาทางแนวตั้ง) แล้วเปลี่ยน.....ถักไปอีก 2 ตาแห
โศก แก้เป็น โสก